Sezon wakacyjny rozpoczął się ekstremalną w skali historycznych pomiarów falą upałów w Europie. Rekordy padają już nie tylko w spalonych słońcem Pirenejach i Alpach, ale również w naszych rodzimych Tatrach. 

W takich warunkach intensywny wysiłek fizyczny – jakim bez wątpienia są górskie wędrówki – staje się realnym zagrożeniem dla zdrowia i życia. Dowiedz się, jak bezpiecznie poruszać się po górach podczas upalnych dni w wakacje. 

Biologia nie kłamie – upał to realne zagrożenie dla organizmu. 

Wysoka temperatura drastycznie obciąża układ krążenia. Dzieci, seniorzy oraz osoby z otyłością i chorobami układu krążenia są szczególnie narażeni na ryzyko wystąpienia sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu. Dlaczego? 

Podczas marszu naczynia krwionośne rozszerzają się, serce bije szybciej, ciśnienie spada, a krew pod wpływem utraty płynów gęstnieje i krąży wolniej. W takich warunkach wzrasta ryzyko wystąpienia zawału i udaru. Jeśli należysz do którejkolwiek z wyżej wymienionych grup lub jesteś rodzicem i planujesz wyjście z dzieckiem – czasem lepiej odpuścić.  

Według WHO z powodu wysokich temperatur rocznie w Europie umiera ponad 175 000 osób. Góry nie uciekną, a zdrowie Twoje i Twoich bliskich ma większe znaczenie niż zdobyty szczyt. 

Przewiduj i planuj z głową.

Bezpieczny trekking zawsze powinno zacząć się na długo przed wyjściem na szlak – od planu. Zarówno zimą, jak i latem. Niestety, jak to bywa z pogodą, nie zawsze da się przewidzieć, jak rozwinie się sytuacja. 

Pomimo tego pewne zależności pomiędzy wystąpieniem wysokich temperatur a wybranym kierunkiem świata powinny być oczywiste. Jeśli Twoim celem jest aktywny wypoczynek i zamierzasz wyjechać na południe Europy, to celuj we wrzesień i październik. W lipcu i sierpniu, zamiast kierować się w Pireneje czy na Sycylię, gdzie termometry potrafią pokazać 40°C, wybierz chłodniejsze rejony świata, jak norweskie Lofoty.

Słupki rtęci rosną, a wyjazd zaplanowany. Co teraz? 

Wyjazd, a na Twój wyjazd przypada szczyt wysokich temperatur i nie możesz już zmienić kierunku? Pamiętaj o odpowiednim przygotowaniu lub zmianie wycieczkowych planów. 

  • Regularnie sprawdzaj prognozę pogody – powinno stać się to częścią Twojej rutyny. Prognozę sprawdzaj w kilku źródłach. Jeśli dla regionu zostały wydane alerty – przełóż wyjście na inny dzień lub zrezygnuj. 
  • Wyrusz w góry o świcie – dzięki temu pokonasz najtrudniejsze podejścia, zanim słońce zacznie palić najmocniej. 
  • Dokładnie przeanalizuj topografię – sprawdź przebieg trasy i, o ile pozwalają na to warunki, szukaj szlaków, na których znajdziesz zacienione fragmenty – np. prowadzące przez las. 
  • Wyznacz miejsca bezpiecznego odpoczynku – wiat lub schronisk, gdzie w komfortowych warunkach będziesz mógł przeczekać godziny największego skwaru lub odpocząć po drodze. 
  • Przeprowadź trening aklimatyzacyjny – aby pomóc ciału radzić sobie ze stresem cieplnym, możesz przygotować je na wysiłek w upale. Krótkie, regularne treningi na świeżym powietrzu w ciepłe dni czy wizyty w saunie na 7–14 dni przed wyjazdem potrafią zdziałać cuda. 
  • Stopniowo zwiększaj poziom trudności – po dotarciu na miejsce daj sobie dzień lub dwa na adaptację, zamiast od razu rzucać się na najtrudniejszą grań. 

Nawodnienie w górach – absolutny fundament przetrwania w upały.

O ile na co dzień dorosłemu człowiekowi wystarczają około 1,5–2 litry wody, o tyle podczas górskiego wycisku w pełnym słońcu zapotrzebowanie drastycznie rośnie – nawet do 4–5 litrów dziennie. Wraz z potem z organizmu, oprócz wody, wypłukiwane są cenne minerały. Ich brak może prowadzić do bolesnych skurczów. 

Jeśli wybierasz się w góry podczas upałów, koniecznie przygotuj odpowiedni zapas wody. Dobrym pomysłem jest też spakowanie do plecaka saszetek z elektrolitami w proszku. Są lekkie i bez problemu rozpuścisz je w zabranej ze sobą wodzie.

Jeśli nie chcesz dźwigać kilku butelek wody, pomyśl o zaopatrzeniu się w plecak wyposażony w bukłak lub butelkę wielokrotnego użytku z filtrem oraz tabletki uzdatniające wodę. Wybierając tę metodę, musisz jednak pamiętać o tym, aby sprawdzić, czy na trasie będziesz miał gdzie uzupełnić zapasy.

PAMIĘTAJ!
Czerpanie wody z niepewnych źródeł i górskich strumieni bez użycia tabletek uzdatniających może skończyć się zatruciem. Jest to niezwykle niebezpieczne w upalne dni – może doprowadzić do biegunki lub wymiotów, a w konsekwencji do błyskawicznego odwodnienia organizmu. 

Jeśli nie z głodu, to z rozsądku – nie zapomnij zjeść na trasie.

W upalne dni drastycznie spada apetyt. Ma to swoje biologiczne podłoże – wysoka temperatura obniża poziom greliny (hormonu odpowiedzialnego za uczucie głodu), a organizm podświadomie unika trawienia ciężkich, tłustych potraw, które generują dodatkowe ciepło.

Mimo braku łaknienia w górach trzeba jeść z rozsądku. Mięśnie potrzebują paliwa do pracy, dlatego lekkie, łatwo przyswajalne przekąski należy dawkować regularnie przez cały dzień.

Chroń się przed niebezpiecznym promieniowaniem.

Może Cię to zaskoczyć, ale w górach jesteś znacznie bardziej narażony na emitowane przez słońce szkodliwe promieniowanie. Poziom UV wzrasta średnio o 4% na każde 300 metrów wysokości. Im wyżej się znajdujesz, tym bardziej oddziałuje na skórę i Twój organizm. Stąd w górach kluczowa jest ochrona przed słońcem. 

Zanim wybierzesz się na szlak, koniecznie sprawdź prognozowany indeks UVI. Przy wartościach umiarkowanych (3–5) i wysokich (6–7) krem z filtrem, okulary oraz nakrycie głowy i karku to absolutny obowiązek. Gdy indeks staje się bardzo wysoki lub ekstremalny (>8), najlepiej unikać otwartego słońca, szczególnie w godzinach 10:00–14:00, kiedy promieniowanie osiąga najwyższe wartości.

Górski outfit na wysokie temperatury.

Wędrując w upalne dni po górach, możesz wypróbować znane z pustynnych rejonów świata patenty – dzięki temu ochronisz skórę przed poparzeniami. Załóż: 

  • Ubrania z przewiewnych, oddychających materiałów, jak bawełna, len, lub odzież termoaktywną dostosowaną do warunków. Postaw na długie rękawy i nogawki spodni. 
  • Czapkę, chustę lub inną osłonę głowy. 
  • Okulary przeciwsłoneczne. 

Kompletując odzież, pamiętaj również o zasadzie, że im wyżej w górach się znajdujesz, tym niższa temperatura. Spada ona średnio o około 0,6°C na każde 100 metrów wysokości, a w suchym klimacie nawet do 1°C! 

Zachowaj uważność i monitoruj swój stan oraz stan towarzyszy. 

Mimo najlepszego przygotowania w górach zawsze trzeba zachować pokorę i uważnie obserwować sygnały, jakie wysyła nam własne ciało. Podczas wędrówki w upale może dojść do niebezpiecznego przegrzania organizmu. Bagatelizowanie pierwszych objawów grozi udarem cieplnym, dlatego natychmiast zareaguj, jeśli zauważysz u siebie lub współtowarzysza objawy takie jak: 

  • Ból głowy, nudności lub wymioty. 
  • Splątanie, rozkojarzenie, dekoncentrację lub nagłą senność. 
  • Podniesioną temperaturę ciała, dreszcze oraz bolesne skurcze mięśni. 
  • Wyraźnie przyspieszony oddech oraz tętno. 

Wtedy koniecznie: 

  • Przerwij wędrówkę i natychmiast przenieście poszkodowaną osobę w zacienione miejsce. 
  • Zastosuj zimny okład. Zwilż ubranie lub chustę wodą i przyłóż na kark oraz czoło. 
  • Podawaj poszkodowanemu wodę – należy pić ją powoli, małymi łykami. 
  • Wezwij pomoc: jeśli po chwili odpoczynku objawy nie ustępują – natychmiast dzwoń po służby ratunkowe! 

Nie bagatelizuj ryzyka – ubezpiecz się! 

Bezpieczny powrót z górskiej wyprawy to wypadkowa wiedzy, zdrowego rozsądku i umiejętności. Czasem zachowania elastycznego podejścia do swoich planów – modyfikowania trasy lub decyzji o odwrocie w obliczu ekstremalnej pogody. Oraz przewidywania – w tym zadbania o ochronę, w tym ubezpieczenie. Taka postawa to nie oznaka słabości, ale najwyższy wyraz górskiej dojrzałości.

Wybierając się w góry w upalne regiony świata, pamiętaj, że w wielu krajach akcje ratunkowe są płatne, a podczas ekstremalnie wysokich temperatur nietrudno o przegrzanie, odwodnienie, udar czy zawał. Sytuacje, w których szybka i sprawna pomoc musi dotrzeć do Ciebie na czas. Dlatego zawsze stawiaj na sprawdzoną i pewną polisę, taką jak Bezpieczny Powrót.

Z naszą polisą masz gwarancję pokrycia kosztów powrotu do Polski z niemalże każdego zakątka świata (z wyłączeniem Arktyki, Antarktydy i Grenlandii), w którym się znajdujesz. Ubezpieczenie obejmuje ponad 40 różnych dyscyplin sportowych (w tym sportów ekstremalnych i wysokiego ryzyka) bez konieczności wykupowania dodatkowych rozszerzeń. Na tym jednak nie kończy się Twoja ochrona. 

W pakiecie otrzymujesz: 

  • Pokrycie kosztów akcji ratunkowej (w tym z użyciem helikoptera) – do 350 000 zł! 
  • Pokrycie kosztów leczenia na miejscu – aż do 500 000 zł! Co ważne, w podstawowym zakresie (bez dopłat) chronimy również osoby dotknięte chorobami przewlekłymi do 100% sumy ubezpieczenia. 
  • Ochronę OC – ochrona na osobie i mieniu (w tym na wynajmowanym sprzęcie) do 750 000 zł! 
  • Pomoc prawną i obsługę w języku polskim za granicą 24/7.